spigetti Bo-naisse.

“Nain, an n-ithis an Spaghetti Bolognese a thugas chugat?”

“búire dho, búire dho sin eile. Tá an chuid eile dho thiar fós”.

“Am, caith amach anois é so”.

“Ó, déanfaidh sé an cat mar sin”, arsa Nain.

Ghlaos anocht. Comhrá mór fada againn mar gheall ar na haon saghas rud. Ansan tar éis tamaill, arsa í, “Ó, tá Mike anseo anois i m’theannta is Kathern Mary”. Mo ghraidhn iad! Gan aon trácht ar “Glaofad back ort, tá daoine anseo”!

Bhíomair i Londain agus arsa Nain, “Sea, an raibh aon time agaibh? Sé Pádaraig Sé a dhein a’mhatch”! Agus í ag tagairt do chluiche Chiarraí is Bhleá Cliath ar an raidió.

Ó rud go rud a’caint ansan…

“Ó, caithfidh mé an meait athá ansan a ní”.

“Dheineas dearúd ar chúpala rud sa tsiopa. Leathdhosaen uibhe, an ham, ó béarfaidh fear éigin leis iad. Sé Micí a thug na fags chugam inné”.

Sea, dhún Johanna.

nain

“Ó, cá bhfaigheam na fags anois. Beidh fear éigin a’meacht go Baile an Fheirtéaraigh a thabharfaidh leis iad”, a dúirt sí.

Sea, ní théann aon fhear go Baile an Fheirtéaraigh an hAON lá!

Chuaigh sí siar nuair a bhí An Saol Ó Dheas á chraoladh agus clab go cluasa uirthi ag ithe bunanna.

nainnaint

“Ó, ní dh’aithníos ‘níon Bhosco in ao’chor, an bhean athá sa Daingean. Aoife athá uirthi sin. Conas a dh’aithneófá mé, a dúirt sí, is dath i m’ghruaigh? Conas leis a bhfeadairís? Dh’aithníos an bhean eile alright, Áilín, tásí sin suas chuin Bleá Cliath. Ó go sábhála Dia sinn, thóg seán Mac a’tSíthigh mo phictiúir, n’fheadar an mbeidh mé ar an dtelivision aige? Dúirt sé liom go léann sé na blahannna. Ó caith uaim na blahanna arsa mise leis! (Na bloganna) Dá gcífeá na cístí is na cístí a bhí istigh sa steór room aige Juhanna, ná fuil na stations aici sin aríst amáireach, go Saora Dia Sinn”!

Conas go rabhaise sa stór room? arsa mise…

“Mar dh’imíos fhéin is Juhanna amach is bhí feaig againn”! a dúirt sí.

thumbnail_DSC_6389

Sé Bosco a thóg an pictiúir san di, nach deas é.

Bhí an dá bhosca SuperKing Blue deireanach ceannaithe aici ambaist, is dhá bhosca Panadol, don bpian ina glúin sula ndúnfadh an siopa.

 

Advertisements

An oíche a dh’imigh na soilse

Chuas suas dtí Nain nuair a dh’imigh na soilse agus torch agus coinnle agam di. Bhí sí istigh is bús fags aici agus í a’meacht as a meabhair.

“Ó go Saora Dia Sinn, an dtiocfaidh sé back?”

“Ní dóigh liom é”, arsa mise, “tá sé imithe ó Thrá Lí amach”.

“Ó go Saora Dia sin cad a dhéanfaidh mé. Tá’n cócó óltha agam any-vway”.

 

Bhailíos liom arís.

20190124_114958[1]
“Ó ná bí tógaint phictiúirí dom, a Sláine”

Ghlaoigh sí tar éis tamaill.

“Ó ní rabhais ach ‘mithe nuair a tháinig a’rap sa doras. Cé gheobhadh chugam ach David Russell agus torch aige go gcífeá Cnoc Bréanainn leis a bhfeadairís. Ó agus coinnle go raibh batteries a’meacht leo. Ó ná diail é ar mo leabhar”.

Tháinig an solas thar nais timpeall a 10. Dúirt sí liom an lá arna mháireach, “Ó chaitheas mé féin isteach sa leabaigh timpeall ar a leathuair tar éis a 9 aréir is mo chuid éadaigh orm agus bhí’n leaba có fuar gan a’leictric blankid. Dh’éiríos aníos arís timpeall a dódhéag is dh’itheas slaghas ‘ráin is oraindg beag is seanna yogurt a bhí ansan thiar. Ní raibh vWinning Streak ná aon rud beo agam aige’n leictric”!

Ní raibh a bolg ag cur uirthi pé scéal é!

 

 

Bhíomair a’caint ar luchaigh ansan, go ngeobhadh luch chugat leis an aimsir fhuar.

“Ó, fadó riamh a dúirt Micí Chláis liomsa gur in airde a chlimbeálann siad. Thiocfaidíst san anuas ón siminé chugat”!

 

 

Ní maith léithi Mrs. Brown’s Boys.

“Mbíonn sibh a’féachaint ar Mhisses Brown’s Boys? An carry on a bhíonn acu”, arsa í.

“Thá’s agat gur fear é sin?” arsa mise léi.

“Ó, tá’s ná shin é Brendan Carrill”.

Dé Luain seo caite bhí mo fón dead feadh’na lae. Ghlaos timpeall a leathuair tar éis a 8 an oíche san í.

“Ó go Saora Dia sinn, cá rabhais feadh’na lae, bhíos có vworried mar gheall ort”, arsa í.

“Bhíos ag obair istigh aige cruinniú sa chomhairle contae” arsa mise, “nílim ach tagtha abhaile.

“Ó, is ní raibh puinn le rá agat ar a’raidió”, a dúirt sí!

 

Tá Johanna ag dúnadh anois sara fada agus ars’í liom inniu, “Ó, tá Caitlín a bailiú rudaí isteach. Tobac is rudaí. Ní maith le Nain brioscaí, b’fhearr léithi císte deas”

“Tabharfadsa dhá bhosca fags inniu chugat so”, a dúrtsa léi.

“Sin é a dhéanfair”, arsa í, breá sásta, “Ó, agus credit dtí’m fón mar níl puinn credit agam”.

Chuireas isteach an credit… “Your new balance is €29..”

Sea “níl puinn credit agam”!

Drochscéalta ar fad..

“Ó a Mhuire mháthair, an múinteoir bocht a maraíodh suas chun Donegal. Ó go saora Dia sin. Agus fear éigin eile a mharaibh a mháthair le tua. A mháthair a mharú le tua? Cuimhnigh air. S’dócha ná raibh sé i gceart. Ní cheart d’éinne an television a chasadh mar níl air ach maraithe. Ní chasadh Neilí Tom an television in ao’chor ar deireadh. Deireadh sí go mbíodh an iomarca maraithe air”.

Sin é an comhrá a bhí agam le Nain agus sinn ag ól braon tae inniu.

Goilleann bás ana mhór ar Nain.

“Ó, tá m’am-se istigh ar an saol seo”, a dúirt sí inniu.

“Nain”, a dúrtsa, “stop á rá san”.

“Ó, ná cuma liomsa i gcuntais Dé”, a dúirt sí.

“Ah, bhuel, ní cuma liomsa Nain”, arsa mise.

“Ó mhuise Sláine, tá lagú an diabhail ionat”, ars’ í.

“Níl d’am istigh, mar tá’n tú fós anseo”, a dúrtsa, “agus caithfidh go bhfuil a thuilleadh le déanamh agat ar an saol seo”.

“Ó, an áit in airde a ghlanadh is bheinn done”, ars í.

“Ó, caithfear beálming a dhéanamh ormsa leis, a dúirt sí, agus mo chuid luaithreach a scaipeadh thíos ar fhaill Arda Mór”. N’fheadar an gceapann sí gur mar a chéile embalming agus creimeadh?

 

Ansan, bíonn sí ag caitheamh bídh chugam ar dalladh.

“Ó, bhfuil crann cauliflower uait? Orangí beaga? Package bhrioscaí? Buidéal oringe juice? Blúire ham? Uibhe freiseáilthe le hEibhlín Cheairtí?”

“Ó, fhéach mo bhib” a deir sí ansan, “is í chomh salach. Cuma liom. Tá fuíollach bibeanna agam in airde ar an lochtadh dá bhféadfainn dul in airde chucu”.

“Sure rachadsa in airde duit”, a deirimse.

“Ó, nó, is cuma liom cioca. Táimse ar nós Máirín a’Bhóthair Bhuídh. Seanna cheairdeagan a bhíonn i gcónaí orm. Is fearr liom seanna cheairdeagan ná ceann nua glan”. Cad ab áil léi a bheith á gcoimeád?

20171224_163958[1]

“Fanfaidh tú thíos i m’theannta-se anocht Nain, féadfaidh tú fag a bheith agat sa tseomra”, a dúrtsa léi.

“Ó, nó wvay, fanfaidh mé anseo is beidh mé a féachaint ar vWinning Streak”.

Ní maith le Nain an Nollaig in ao’chor. Pé ciall é. Roimis na Nollag ars’í “dá mbeadh na curtains nite agam, rachainn in óige”. Bhí an aimsir ana mhaith an Nollaig seo buíochas le Dia agus ní raibh aon eagla uirthi. Faic ach a bheith aige baile agus fag ina béal agus í cois na tine.

Ghlaos an oíche eile í timpeall ar a 11.30 mar ná rabhas tar éis a bheith ag caint léi feadh’na lae. “Haigh Nain, ní rabhas a’caint leat feadh’na lae”, arsa mise. (Ní ghlaonn sí sinn ar éinne puinn, ar eagla go mbeadh sé ag caitheamh a “credit”, agus €30.00 credit sa fón aici i gcónaí!)

“Ó, halló. Conas tá’n tú?”

“Cheapas ná freagrófá in ao’chor”, a dúrtsa.

“Ó, táim éirithe aníos sa leabaigh anois is bosca chocilites oscailte agam is mih á n-ithe”! Go saora Dia sin!

Oíche Chinn Bhliana, bhí dinnéar againn agus thosnaigh Barry á ceistiú mar gheall ar na chocilates is maith léi.

“Ó, I eat a yorkie ever-uy night Barry, and sometimes then I vwake up again and I have a fag and another yorkie, or a chocilate”

“And what time is that Maureen”, arsa Barry.

“Ó, around 3 a’clack”…

“In the morning?” arsa Barry agus anbhá air.

“Yes, in the morning”, arsa Nain agus í ag gáirí.

“Ya”, arsa mise, “and she has buns with her tea every day and sugar through the tea and biscuits with her cocoa every night and white bread and butter and brack and cakes EVERY SINGLE DAY and a bottle of 7Up every night too”, agus bhéic Nain anall orm, “Nó, the 7Up FREE”!!!!

“Do ya not drink the water?”, arsa Barry.

“Nó, I don’t care for water”, ars’í.

Bhíos féin is Mom lúpaithe agus ana iontas ar Mhark agus Barry!!!

20170726_183952[1].jpg

“Nílim a’meacht an Day Centre in ao’chor Dé hAoine”, a deir sí na haon tseachtain ach ruthan san, téann sí ann! Agus tagann sí abhaile, a chroí, agus bíonn an fridge lán. “Ó, ní cheannaíos aon ní beo sa Daingean ach cúpla chicking kivi”.

Téann mo phóist suas dtí Nain agus glaonn sí “Ó, tháinigh parcil chugat agus leitir ó Vote a Fón”.

“Ó, beidh abósion a’teacht amach sara fada d’éinne go bhfuil aon ghnó acu do. Níl aon ghnó againn do” arsa í mar gheall ar an abortion.

 

Na polaiteoirí

“Sea chuaigh Michael D isteach”, a dúirt Nain Lá an Chomhairimh.

“Ná bhí san istigh óna 9 ar maidin”!

 

Tá sí breoite ar fad do Bhrexit.

“Táim breoite amach ‘s amach do Bhrexit. Theresa May is Eibhlín Foster. Tá duine éigint acu chomh hainnis liom féin a’féachaint”, arsa í!

 

Bíonn sí i gcónaí ag lorg bhróga … ní rúnaíonn puinn í toisc a cois a bheith chomh ataithe. Size 5 is ea í. Size 7 mise. Thugas ladhar bróga chuici an lá eile a bhíos a’caitheamh uaim. Chuaigh sí tríothu.

“Ambaist go bhfuilid san deas leis”, arsa í, fé phéire boots. Bhí zip iontu.

“Tharraingeodh an tlú aníos an zuip iontu dom”!

1512304_10203282717125527_861493796520938663_n

“Nílim a’déanamh aon turkey an Nollaig seo, ná aon ham. Tá ‘n’ iomarca brác ann. Ordráil ó bhean Lios Póil é” (Michelle Sullivan)!

“Dein muga cócó dom. Pé gó atá agam, ní dh’ólaim ach leath a’mhuga”.

“Seo, thugas package sweets ón nDaingean dtí Mark”!

Bhí paca món sa hall ansan an lá eile.

“Cad as a tháinig an mhóin san ain”, arsa mise.

“Ó”, arsa í, “thairringíos aníos ón shed ar maidin é!” Ní ligeann sí d’éinne AON NÍ a dhéanamh di! Tá an diabhal uirthi.

An chéad scéal eile ansan aici:

“Bhí fear ar an bhFeothanaighfadó is dh’óladh sé sixty fags is ló. Agus dúirt fear éigin leis ‘maróidh na fags tú’. ‘Era-y i gcuntais Dé’ a dúirt sé, ‘nách ‘in iad atá i m’choimeád i m’bheathaigh’!

Bhíos ag eachtraí di ansan go gcailleadh bean a bhí 99 san Ísealtír, Oma a thugaimis uirthi.

“Ó, má mhairim chomh fada le máthair Vindela (Wendela, bean Bheehive sa Daingean, bead a’ déanamh go maith”, ars ‘í.

“Cathain a bheidh Áine Hutch a’pósadh?” Tá’s ag Nain go maith gur Sláine atá uirthi sin leis!

Tugann sí Colm Ó Cíobháin ar Chonall bocht.

 

“Ó, chaill an Ghaeltacht i gcoinne an Daingin aríst. Ó Shit”, a dúirt sí Dé Domhnaigh seo caite”.

 

Bíonn sí síoraí seasta ag gearán ar a glúin.

“Bhfuileann tú chun do ghlúin a dhéanamh”, a fhiafraíos di.

“Ó, nó wvay, mar d’fhanfainn san operation”, ars’í.

 

 

 

Bhí sí ag insint scéil ana sheoigh ar fad dom féin is Mark an oíche eile:

“Ó, bhí fear ann fadó is bhí hump ar a dhrom is chuaigh sé isteach i siopa i dTrá Lí chun caipín a cheannach. D’fhiafraigh sé do bhean a’ tsiopa cé méid a bhí ar a’gcaipín. Thug sí do an praghas agus arsa é ‘oh, that’s wery dear’.

‘The price has gone up since the war a dúirt bean a’ tsiopa leis. Thriail sé air caipín eile. Chuir sé an cheist chéanna ar an mbean. ‘That’s wery dear too’, arsa an fear. Ach bhí hump ar a dhrom agus arsa an bhean leis ‘what’s that on your back?’ ‘That’s my arse’, arsa an fear ‘it’s gone up since the war’!!!!!!!!!!!!!!!!!

 

 

Tent Bhaile na bPoc

Bhí ticéadaí á dtabhairt amach ní fadó ó shin ar Thogha agus Rogha don dtint a bhí i  mBaile na bPoc. Arsa Nain “Sea, chuireas isteach an freagra inniu. Cad a bheidh thoir? S’dócha go mbeidh bia is na haon ní ann. B’fhéidir go dtabharfadh James Begeley cathaoir chugam go bhféadfainn suí air thoir”!

 

Thaispeáineas pictiúir di an lá eile a chuir bean álainn chugam, Eibhlín Uí Iarlaithe.

IMG-a5a165f8bfd0fefbd48353874ba23343-V[1]

Gan dabht sin é Gag ar chlé (Seán Ó Cathalláin AKA Johnny Nóiní). Arsa mise le Nain, “Cé hé an fear eile?”

“Ó sin é John Choráilí, ní fadó riamh a bhí bypass aige. Tá sé ninety. Tá sé fós thiar i mBaile an Fheirtéaraigh.”

“Abair scéalta liom mar gheall ar fadó Nain”, a deirimse ansan. “Cuirfead ar an mblog iad”.

“Ó Mhuire Mháthair ná fuil Nain a’caint a saol ar fad is gan í a’fáilt faic!”

“Cad’na thaobh go mbíonn tu a’scríobh na mblockanna? Táim belláltha ar fuaid na háite agat!”

Bhíos ag rá léi cé bhíonn ag léamh “na mblockanna”… mar bíonn sí ag fiafraí.

“Louise Fenton”, arsa mise.

“Louise Fenton san thiar? Ó is maith léithi sin na seanna chainteanna”!

“Seán Ó Baoill a bhíonn ar Ros na Rún”.

“Go saora Dia sinn, fear na nDrugs?”

20180927_124648[1]

“Conas ná fhreagraís do fón inniu Nain?”

“Ó, is dóigh liomsa nuair a bhíonn sé thall sa chúinne a’cheairgeáil, ná tagann aon ghlór as, mar ná chorraíos amach feadh’na lae”.

Chuamar ag ithe lá an Daingean.

“Ó go saora Dia sinn, nach ait na rudaí go bhfuil a’siúicre is a’bainne istigh iontu. Ná déarfá go mbeadh jug acu? Rudaí gan dealramh”

Mo ghraidhn í Nain is saol Chosmopolitan an Daingin. Dhoirt sí ualach mór groí salainn isteach ina muga tae, a’ceapadh gur siúcre bán a bhí ann, mar ná raibh ach siúcre donn ar an mbord. Bhí sí imithe as a meabhair. “Ó, táim up in a heap anois ag rudaí, a bhfeadairís”!

Bhíomair ag an nDochtúir. Toisc an ghlúin. “Ó, tóg mo bhlood pressure a dhochtúir, is beidh mé alright”, a dúirt sí. “Cuirfidh tú fé ex tray me?”

Ansan, dúirt an dochtúir le Nain go raibh feabhas dulta ar an ndiabetes.

“An itheann tú puinn rudaí mílse”, ars’é léi.

D’fhéach sí sall ormsa le rógaireacht sa dá shúil agus dúirt “Ó, bíonn beár chocilit agam anois is arís, a dhochtúir. Ní mór é”.

YORKIE na haon oíche, bunanna, ‘rán, hot cup, fags! NA HAON LÁ BEO, is tá sí fós a’meacht!!!

“Bhí bean éigin istigh ag áit na ndochtúirí is dh’aithin sí mé os na blocks. Go saora Dia sinn. An tusa Nain a dúirt sí liom. WELL. An tú bean a’fíoruisce arsa mé fhéin. Bhí sí sin thiar i mBally aimsir an práta práta”, arsa Nain!

20180927_123535[1]

Téann sí a’caint ar rud éigin eile ansan. “Ó, caithfidh mé Léin a ringáil chun mo ghruaigh a bhearradh”.

“Sea an bhean a chuir salann ar a cuid tae”.

“Chaitheas na seanna chookies a bhí ansan amach dtí’s na cait”.

Bhí Barry a’triail cabhrú le Nain ansan, éirí don suíochán mar bhí sí titithe siar ar fad ann. “An dteastaíonn uait go gcabhródh Barry leat Nain”?, arsa mise. “Ó, nó vway, mar dh’óbair go leag sé cheana mé”!

20181013_185550[1]
Cúis gháire ó Dhia chugainn!
Tá ana dhroch chasachtach ar Nain le cúpla seachtain. Ars’í “Ó, ní chreidfeá mé, ná raibh aon chasachtach orm ó bhíos ag iompar Mhary. Chuas fhéin is Neil Guithín is cúpla bean eile, n’fheadar cérbh iad fhéin, soir ar an bhFeothanaigh aon oíche amháin chun pictiúir éigin a fheiscint don gCailín Bán. Bhuel, ar an slí abhaile, tháinig an chasachtach. Ní tháinig sí riamh ó shin dtí’n lá eile”.

Bhí sí ag caint le hElaine Tom B ansan, “Ó, ná diail a dhein Máire ar an ngruaigh. Ní chuimhníos é’tharrac chugat. Bhí cailín éigin eile leis suas chun Conamara a déanamh a’ghruaigh céanna mar bhí sé ar an raidió.”

Ag gabháil thar Thig an Phóist ansan, an oíche eile timpeall a 9 a chlog, tosnaíonn sí.

“Ó, tá Johanna ‘mithe a chodladh is dócha!”

Suas bóthar a’Choimín linn. “Ó, ní bhuail éinne aon slap riamh ar thig Jim Bill is é chomh fada amach ar an mbóthar. Mo ghraidhn í Emma”.

 

 

 

 

Seana scéalta Nain & Post Office Bhaile na nGall…

“Ó, cá gceannaís na bróga deasa a bhí ort inniu?”, arsa Nain ar an bhfón.

“Ar an internet”, arsa mise.

“Ó, ní bhíonn faic mar sin agamsa. Ní bhíonn aon ní agamsa ach an pinsean is bíonn sé bailithe leis. So níl aon scéal eile agam. Byyyee”.

Bhí Nain “up in a heap ar fad ar fad” ag AN POST.

Léan léir orthu!

Téann sí An Daingean na haon choicíos dtí’n Day Centre agus ba fhusa di an pinsean a fháil sa Daingean ná i gCeann Trá.

Tháinig litir chuici go mbeadh Post Office Bhaile na nGall ag dúnadh agus scríobhas thar nais chucu á rá go dteastaigh uaithi an pinsean a fháil sa Daingean. Má tá, tháinig litir thar nais uathu súd ag rá go gcaithfeadh sí dul go Ceann Trá. Bhí sí “up in a heap” arís.

Ghlaos iad. Dúradar i mBleá Cliath gur botún a bhí ann agus go bhféadfadh sí é a fháilt sa Daingean. “Buíochas le Dia, féadfaidh mé trottáil liom síos ón Day Centre dtí’n bPóist Office!”, arsa í.

(Dála Sheáin Uí Chatháin Chill Mhic a’ Domhnaigh, a bhí ar PHIP NA MÁIRTE ar An Saol Ó Dheas le déanaí, dúirt sé go gcuireann sé an phip air a bheith ag triailt teacht ar dhuine éigin ar an bhfón nuair a ghlaonn sé ar chomhluchtaí stáit. Bhíos féin amhlaidh an lá úd. Theastaigh uaim mo ghnó a dhéanamh trí Ghaolainn, ach ár dteanga dhúchais, ní raibh ag an mbean a labhair.)

 

20180831_160752[1].jpg

Chuamar síos dtí Phil Johnson oíche Dé hAoine sula ndún an Post Office agus bhí ana chraic againn. Nain is í ag ithe saindwigí agus bunanna ar dalladh, nós ná beadh aon ní le n-ithe aici go deo arís!

Cheap Nain ná gheobhadh sí bosca fags go deo arís in aon áit leis.

“Ó caith chugam bosca fags, a Phil. Bhfuil na fags fós agat? Cad a dhéanfam?”

Pé scéal é, tháinig an Dé hAoine ina dhiaidh san agus d’fhiafraíos di conas a bhí aici sa Daingean. “Ó, bhí ana mhaith agam fé mar a bheadh thiar i mBaile na nGall. Ní raibh aon traffic ná aon rud beo istigh sa phóist office is trí chúntúirt ann. Aon bhean amháin a bhí romham. Kavanagh ab ea an cailín go labhras léi. Bhí sí ana dheas ar fad. “Ó, lot a new faces today”, a dúirt sí.” Toisc an chleas thiar a bheith ag teacht isteach!

“Tá aithne agam uirthi sin, chuaigh sí ar scoil i m’theannta”, a dúrtsa.

“Ó, tá aithne agat ar na haon duine, na haon diabhal duine atá a’meacht”, arsa Nain!

 

Chuas suas chuici tráthnóna Dé Sathrain agus bhí ana chomhrá agam léi.

Bhí sí a’caint ar chúrsaí fadó.

“Bhí bean thoir ar an bhFeothanaigh is chuaigh sí an tSáipéal is dhá bhróig chlé uirthi”!

“Chuaigh Han Daly an tSáipéal is dhá bhróig dhifriúla uirthi”, agus dhein sí gáirí!

“Bhfuil binanah uait”, a dúirt sí ansan”

 

 

Sí seo í ag síniú don bpinsean deireanach i mBaile na nGall. Deireadh ré.

20180831_154700[1].jpg

 

“Abair le Mark go ndéanfaidh mé an maratan ‘na theannta ach fanacht liom”, a bhéic sí orm lá eile agus mé ag siúl amach an doras!

Is minic a labhrann sí ar dhaoine fadó go raibh an “cheard” acu. Máthair Eléin Johnson, is Bríd, a haintín, “Bhí an cheard acu san go léir”, a deir sí. Bhí sí a’caint ansan ar bhean éigint eile fadó, is dúirt sí go raibh sí “Chomh mallaithe leis na meacha”!

Thaispeáineas pictiúir ansan di do bhaby a bhí ag duine éigin. “Ó, ná deas a; bhaby é. An cailín a’bhaby”?

Bhí sí addláltha ansan go raibh Pádraig Sé a’déanamh Reacaireacht ar RnaG aon tSathran amháin. “Ó, sé Pádraig Sé athá á dhéanamh tráthnóna. Cad a bhíonn “Colm” Ó Cíobháin (Conall) a’déanamh siar?” Ní cheapas go n-éistíodh Nain le Spórt, ach am briathar go ndeineann, “dá mbeadh Ciarraí is an Ghaeltacht ag imirt”.

“Cé ghaibh chugam fhéachaint an raibh aon ní uaim ón siopa, ná Keith. Ó tá daoine ar an mbaile seo atá ana mhaith ar fad ar mo leabhar. Dúrt leis ná raibh, thanks very much is bhailibh sé leis uaim”.

Chuaigh sí fhéin siar an tsiopa inné agus chuaigh sí isteach sa tsiopa agus Áine Ní Chíobháin a  bhí roimpi, Bíonn Áine i gcónaí ag fiafraí domsa an bhfuil Nain ann in ao’chor mar na haon lá beo, tagann duine éigin a’triail ar na fags di is n’fhaca Áine riamh í! Chonaic sí inné Nain. Arsa Nain, “Ó, ars’í liomsa, you’re famous”, is dhein scairteadh gáire! “Tháim, mhuis, famous”!!

 

 

 

Caith chugam piúnt.

NAIN!!!

 

“Ó”, a dúirt sí, “bhí fear i mBaile na nGall fadó is chuaigh sé isteach Ti’Bheaglaoi. Bhí Pápa éigineach caillthe an uair sin agus d’fhiafraigh fear istigh do, an gcualaís go gcailleadh an Pápa? Caith chugam piúnt arsa an fear, gheobhfar Pápa”!

Nain is an Pápa. D’fhiafraíos di, “Nain, an mbeidh tú ag féachaint ar an bPápa?”

“Bhfeadairís é, dá mbeadh sé thuas i ngort Mhicí Chláis, ní rachainn suas a’féachaint air”.

“Ca’na thaobh”, arsa mise?

“Ó, mar ná fuil aon spéis agam ann. Beidh na Beagalaois a dul suas chuige, bhí sé ar an raidió. Ó mhuise, n’fheadarsa a’bhfuil puinn spéis aige James Begley sa Phápa. Cé dhéanfadh a gcúram?” Bhí sí ag gáirí!

“Bhfuil cúpala brigette (briquette) uait”, ars’í?

“No Nain, nílim chun tine a chur síos anocht.”

“Missálaimse na Bloic ach an chéad uair eile a gheobhad an pinsean, cuirfi’mé fios ar na bloic”, ars’í!

Bíonn tine thíos aice na haon oíche beo, muga cocoa aici agus “Vater Bag” a’meacht a chodladh! AGUS an “lectric blanket” casta!

“Bhfuil faic uait ón nDaingean amárach? Dheas liom dul síos dtí Kindy. Bíonn feoil deas aige”, arsa Nain.

 

Mar a deirim, téann sí ó rud go rud a’caint.

“Bhreá liom pie sméar”.

 

“Chífinnse na caoire thoir ar an gcnoc is ní chífinn an rud a bheadh ar an mbord. D’réigean a chífinn an t-airgead. Ní chím faic leis na spéaclaí atá agam”.

“Tabhair domsa iad so Nain agus gheobhaidh mé féire eile duit”.

“Ó, thá siad alright, déanfaidh siad mé”!

 

“Ó, an bhfeacaís an Kerry Rose aréir? Bhí sí le bheith ar an 6ú duine a dúirt Jackie ar an news ach bhí sí ar an tarna duine. Dhóbair dom í mhisseáil”!

 

“Ní maith liom dearg ar chairt” a dúirt sí an lá eile.

“Ca’na thaobh”, arsa mise…

“Ó, nar ná fuil aon taithí agam air”!

 

Bhí sí ag eachtraí ansan ar bhean a bhí ar an gCill fadó..

“Céití Neans, bhí sí thuas ar a’gCill is ní phós sí riamh is bhí a deartháir ina teannta. Is fada caillte í. Bhíodh deirfúr aici ar an Muirígh. Bhí coiscéim bhacaí inti. Is minic a thugaimís éadaí siar chuici le fuáil. Bhí chúig nó sé do tharriers bána aici. Ha now, ná diail a’chuimhne atá agam”! (Más moladh atá uait, faigh bás, a deir an seanfhocal)!

 

 

nain me rua

“S’dócha ná dh’itheas úll le 10 mblian. Ithim orainge beag babhtaí is bunanah. Ní cheannaíos bag plúir le leathbhliain”.

Chuaigh sí dtí’n Day Centre aon Aoine amháin is chuas suas chuici tráthnóna, ina dhiaidh. Bhí cardigan deas uirthi,

“‘S’maith liom do chardigan”, a dúrtsa.

“Ó, táim ar nós Cinderella ar mo leabhar”, a dúirt sí, “agus bhí Máirín a’Bhóthair Bhuídh an tslí céanna. Bhíodh cardigan cuíosach uirthi a’meacht suas an tSáipéal. Thagadh sí abhaile is bhainfeadh sí di arís é. Tá’n gó céanna agamsa, pé ciall é. Tá a lán gúnaí ansan in airde ar an lochta dá rachainn in airde chucu”.

 

Bhí pian i m’bholg ansan lá éigint eile, i lár na seachtaine agus ars’í liom, “Dá n-ólfá braon wodka, dhéanfadh sé maitheas duit. Tá sé ansan agam le trí mbliana”!!!

Faic ach an seanna bhuidéal vodka a bhuaigh sí sa Day Centre 10 mbliana ó shin a chaitheamh dtí duine éigin!!

“An n-ólfadh Mark é”, ansan, a dúirt sí!!!!! NO!

Chuamar dtí Tig Áine ansan chun lóin, agus chonaic sí Áine uaithi.

“Ó, fhéach thall Áine, ‘s a bib uirthi. Beidh bib ormsa leis ar an saol eile. Ó chaillfí leis an bhfuacht mé gan a’bhib ar an saol eile”!

Táim ag baint ana thaitneamh as a comhluadar na laethanta seo. Go maire sí an 100.

 

Tá Nain in ard-form!

Bíonn na héinne ag fiafraí Nain.

Deirim leo go bhfuil sí go diail ar fad, agus ní haon bhréag é sin.

Sí’n chúis atá leis sin, is dóigh linne, ná ná fuil aon phian ina glúin toisc an aimsir, ach “An seanna cheo san, tá’n ghráin agam air ar mo leabhar”!

Tá sí in ard-ghiúmar ar fad agus is fuirist réiteach le duine mar sin. Bíonn sí éirithe amach ar a 5 agus deireann sí “Ó, dhúisíos ana dhéanach inniu, bhí sé leathuair tar éis a 6”!

“Cím giorria na haon mhaidean anois, soir chun gort Mhoss is timpeall. Dhá mhaidean anois atá sé feicthe agam, bailíonn sé leis soir”.

“Beidh an caipín dubh á chur aige Owen anois ar féin Déardaoin”. Sé Owen mac Mhary, iníon Nain.

“Bhí Rua agam inné tamall. Tá sé bearrtha, clippeáltha. Bíonn sé ana mhuinteartha i gcónaí”.

“Tá mo line briste, era ní mór an socrú atá le déanamh air”.

“Bhíodh tig ar an bhFeothanaigh. Thugtaí oiread aire dos na prátaí is ná feadair éinne. Bhíodh prátaí breátha ar an bhFeothanaigh. Na prátaí atá a’meacht anois tá siad chomh beag, chuirfeá suas i d’chaincín iad, seanna rudaí éigin gan dealramh. Dhúisíos an mhaidin eile is bhí bucket phrátaí fágtha lasmuigh do dhoras aige fear éigin. S’dócha go bé Tommy B a d’fhág agam iad mar bhíos á lorg air!

Ní raibh sí ró-thógtha leis na prátaí beaga a chuireasa isteach ar an SPUD OFF. Criocháin.

Mar a dúrt cheana, téann sí ó scéal go scéal go scéal.

D’fhoghlaimeófá ana chuid ón seanna dhream. Tugann sí rud éigin léi os na haon áit a théann sí, agus bíonn sí féin leis ag súil le rud!! Bhíos sa Ghaillimh le déanaí, ó thuaidh ón nGaillimh – in  áit ná raibh on aon ghaobhar don gcathair agus ars’í liom, “Ó, beir chugam na tights as áit éigin. N’fhéadaim dul an Day Centre gan na tights”. Dúrtsa léi ná beinn in aon siopa agus n’fhéadfadh sí a chreidiúint ná beinn ag dul dtí’s na siopaí.

Pé áit a théim ar laethanta saoire, deir sí, “Sea, an raibh aon siopaithe breátha ann,”? S’dócha go raibh siopaí gann fadó.

Ní thuigeann sí ach an oiread na saghasanna bianna atá ann sa lá atá inniu ann.

“An maith leat an porch egg?” a d’fhiafraigh sí dom an lá eile?

Má bhíonn sé ar an radio nó ar an dteilifís ansan, bíonn sé fíor.

“Inniu Fathers Day a dúirt an radio”, ars’í.

“Dúirt a’radio go mbeidh glasraí ana dhaor i mbliana. Ó is cuma linn, as na glasraí ar fad a dh’ithimid. Chaitheas brocolli amach inné, seanna chop a bhí agam chun dinnéir”!!

“Dún Chíomháin, ní fada go mbeidh lá breas éigin a’ teacht ann a dúirt an radio.

Agus is breá léi í féin a fheiscint ar an bhfacebook nó sa KHERRYMAN! “Ó an bhfeacaís mé féin is Darína, ‘s’a bhaaaaby ar a’ gKerryman”!

Baile na nGall

Sea, tógadh a bpictiúir ag Féile an Phráta i mBaile na nGall is Nain, is package taytos ‘na glaic aici. Ní théann aon lag ag ithe uirthi.

“Ceannó’mé cúpla slaghas turkey ham díbh”. Faic ach stad sa tsiopa. NA HAON LÁ BEO! Cad a dhéanfaidh sí nuair a dhúnfaidh na siopaithe timpeall..

Chuamar go My Boy Blue leis. “Ó b’é sin an rud is deise a dh’itheas riamh”, ars’í tar éis trí phancake mhóra groíthe a ithe le huachtar smeartha anuas orthu!

Chuamar go Benners ag ithe lá agus “Chicking salad sangwidge” a fuair sí.

Tháinig sé amach ar sléit.

“Ó go Saora Dia Sinn, nach gann atá plátaí. SLÉIT??” a bhéic sí. Ní raibh sí sásta leis an mbraon tae ann ach chomh beag.

“Fual a chait, tá sé chomh lag, go Sábhála Dia Sinn”! Bhíos lúbpaithe”

“Mbíonn Radio Kerry go deo agat?”, arsa mise léi lá.

“Ní bhíonn. Bíonn sé aige Caitlín. N’fheadar cail sé ar an radio a dúirt sí.”

An bhean bhocht. “Suas chun ‘ileán éigin a bhíodar inné, Helen Sé.” Bhí an ceart aici, in Inis Oírr.

Chuamar go Tig Áine lá eile.

IMG-20180617-WA0015[1]

“Ó go saora Dia sinn, dhéanfadh seo trí lá mé”, a dúirt sí nuair a tháinig an bia amach agus ar an slí abhaile, dhóigh leat ná raibh Baile an Fheirtéaraigh feicthe aici le blianta.

“Ó, féach hotel Mhikey Granville. Féach tigh Phatty Bowler. BUS TOURS AND IRISH GROUPS VWELCOME. Cheapas féin go rabhas caoch ach cím rudaí”, a dúirt sí agus í ag léamh comhartha éigin.

Ansan thug sí seáp ar an Gym nua, WK Fitness ar an lá oscailte Dé Domhnaigh. Bhí smeacháin bídh is mar sin ann.

“Ó, faigh suíochán do Nain”. Má tá, fé’n dtráth is go rabhas imithe a’triail ar chathaoir di, bhí sí suite ar cheann dos na meaisíní meáchain! “Tá toilití ann, showeranna, na haon rud, áit mhór ghroí”.

20180722_145047[1].jpg

 

“Tabhair i leith rud éigin le n-ól chugam”, a dúirt sí.

“An bhfuil apple juice nó Coke uait?” arsa mise.

“Ní bhlaiseas riamh an Coke”, ars’í, “ná an t-oxtail soup, ná chewing gums ná showder (chowder). Ní mhaith liom iad. Déanfaidh a’ t-apple juice mé”

 

🙂

20 bliain NACH cuma ann nó as..

Sea, chuaigh sí a’ vótáil.

‘X ab ea a chuir san áit atá TÁ?’

‘Ó, bhí san an’fhuirist’ ars’í leis an mbean a bhí ar scoil na Muirí agus chuir sí an vóta sa bhosca!

Ach dúirt sí leis, ‘ní mhaith liom na babies a bheith á marú ach oiread’. Sea’na bhí ana thuiscint aici ar an reifreann, agus cheapas ná beadh, mar ní chuireann sí an méid sin suime i bpuinn rudaí nua a thuilleadh.

Rud a chuireann isteach go mór ar Nain, ná nuair a chailltear daoine atá níos óige ná í féin.

Nuair a maraíodh na cailíní bochta i mBleá Cliath le déanaí, dúirt sí,

‘Ó mhór a’bhligeardaíocht í’ mharú. Bhí sí ana mhaith chun snáimh is na haon rud beo. S’mór ní go bhfuilimid ar a’gCoimín is nách suas chun Bleá Cliath atáimid mar mharófaí ansan sinn’.

Déarfadh sí míle rud nuair a gheobhfá chuici ar dtús.

‘Ghaibh Máiréad chugam is thug sí na fags chugam’.

‘Déanfaidh mé an baking and cabbage amárach duit agus d’fhéadfá blúire do bhreith dtí Mark má bhíonn aon tor aige air’.

‘An gcuiris athchré ar na prátaí? Caithfidh tú du-an a fháilt ó Jack Baker’!

‘Raibh Sadhbh timpeall? Go saora Dia sinn, conas a tharraigíonn sí na leanaí anall léithi?’

‘S’dócha go mbeidh Leo Varadkar a’meacht. Ó mhuise ‘s’cuma liom cad a dheineann sé’

‘Conas a bhí na yoghurts aréir?’ (Yoga)…

‘Ó bhí Susan Court-in-ey ar a dtelevision’.

‘Tabhair Rua (an madra) aníos chugam. Mo ghraidhn é. Ach n’fhéadfaidh mé é’ scaoileadh amach. B’fhéidir go bea’na leagfadh sé mé mar bheadh an crutch agam. Caithfidh mé package ham a cheannach do mar ní dh’itheann sé na nuts. Is ait ná hitheann sé na nuts’!

‘Thá trí mhuga coffee óltha’gam ó mhaidean’

‘Cad iad na seanna dhiabhal rudaí san? Sea’na thachtfaidís san tú’! (Chickpeas)!

Agus leanann sí uirthi mar sin agus ansan deir sí ‘so níl aon story agam, a bhuíonach’!

Ansan glaonn sí a tráthnóna.

‘Bhíos díreach a’ féachaint ar an jim ar an dtelevesion, an áit a bhíonm Mark ag obair. Na rudaí a bhíonn siad a’déanamh a bhfeadairís agus na rudaí a bhíonn siad a’déanamh. N’fheadfainn gedding over a dhéanamh air’!

81 sroichte aice.

Sea, bhain Nain 81 amach.

Fags i mBaile an Fheirtéaraigh.

‘Ó sé seo an bir-day deireanach anois aige Nain’, arsa í an taca seo anuraidh.

‘Ó I hate my bir-day. Lá mo bhir-day is lá Nollag, an dá lá is measa sa mbliain. Bíonn siad có boring’!

Bhíosa a’tathant uirthi go rachaimis amach chun lóin nó rud éigin..

‘Ó neó vway, nílim chun dul amach a Sláine’

Ansan, bhí sí a’meacht timpeall leis am gcrutch agus dúirt sí: 

‘Níl aon chuimhneamh acu mé ‘ghlaoch ar an saol eile. Níl aon ghnó acu dom fós. S’dócha go bea’na thá eagla orthu go leagfainn leis a’gcrutch iad’!! Bhíos lúpaithe.

Bhíos á rá léi ansan go rabhamarna ag imeacht amach an Bhlascaod do m’bhirthday féin. N’fhéadfadh sí é ‘thuiscint.

“Ó cad ab áil libh ansan amach bhur dtraocha féin. Deireadh Neil Guithín riamh ná raibh aon chrí air mar áit, beannacht Dé léi”.

Imíonn sí ó rud go rud ansan, ag caint.

Bhíos thuas an oíche eile agus clár na bhFógraí casta agus é chomh hard aici. ‘Nain, ísligh é sin i gcuntais Dé’, arsa mise. ‘Ó fág sa tsiúl é. Sé Dara Cinnéide a bheidh á ndéanamh anocht, féachaint an bhfuil aon mhaith ann chun cainte’!

‘Ó beidh vinning streak anocht air’.

‘I go to bed at 9 a’clock’, a bhí sí a rá le Mark, ‘and i vake up at 1 a clock and have a feaig and a yorkie, and then i vake up again around 4 and have another cigurette’!

‘Ó Barry, is nfheadar conas a sheasaíonn a chaint do. Ní thuigim aon fhocal dá ndeireann sé. Chaithfeá na hear-vigs (plugs) a chuir isteach aige, ar mo leabhar’! Ní thuigeann sí canúint Bhleá Cliath.